خەسارەتەكۆمەڵایەتییەكان و كاریگەری لەسەر توێژی زیندووی ناو كۆمەڵ!

عەزیز ئاجیكەند:

كۆمەڵی سەركەوتوو، كۆمەڵگایەكه، كەزانست لەودا قەتیس نەبێ و بەكردەوه دەربێ. هەر بەم

پێیه ئەگەر شارۆمەندانی ناو كۆمەڵ زۆر زانستیانه و لەگەڵ ئەزموونەكانی مرۆڤی سەردەم

باربێن و چۆنیەتی كەڵك وەرگرتن لەزانست و شێوازەكانی رِووبەرِوو بوونەوه لەگەڵ قەیران و

هەوراز و نشێوەكانی ژیان بزانن و بتوانن زۆر زانستیانه و وشیارانه لەگەڵی مامەڵه بكەن،

بێهیچ دوو دڵی و گومانێك، رِێرِەوی ژیان و تەنانەت خودی كۆمەڵگاش بەئاقارێكدا دەڕوات

كەئاسۆی ژیانێكی ڕوون تێیدا بەتەواوی مانا بەدی دەكرێ!

بەچاوخشاندنێكی كورت بەسەر كۆمەڵگا و سەرجەم ئەو تەنگ و چەڵەمانەی كەبەرۆكی بەئینسان

گرتووە و مرۆڤی بردووەتە بەردەم تاقیكردنەوەكان، بۆمان دەردەكەوێ، كەكەسایەتی مرۆڤ

هەموو كاتێك بەپێی كاریگەری سێ گرووپی لەچەشنی بنەماڵه، هاوتەمەن، جیگاو شوێنی مانەوه

بەتایبەتی قوتابخانه و شوێنه گشتیەكاندایه. بەڵام سەرەڕای هەمووی ئەمانەش سەرەتای

فێربوون و بارهاتنی منداڵان لەباوك و دایك و دەوروبەریانەوه سەرچاوه دەگرێ، بەو مانایەی

كەبەردی بناغەی یەكەمی كەسایەتی منداڵان لەژێر كاریگەری بنەماڵە دایە و هەر بەم پێیەش

ژیانی سەرتایی ئەو شكڵ دەگرێ و گەشه دەستێنێ.

بەڵام بەهەمووی ئەوانەشەوه بەداخەوه ئەمڕۆكه سەرباری گەشەی كۆمەڵگا و ڕادەی ووشیاری

كۆمەڵانی خەڵك و پێشكەوتنی زانست و پەروەرده و بارهێنان، دەكەوێته ئەستۆی ناوەندەكانی

بارهێنان و لەوێشەوه سەرەتاییترین ئەركی بارهێنان پشتگوێ دەخرێ و توانایی و

لێهاتووییەكان دەخرێنه پەراوێز و كوێر دەكرێنەوه.

ئەم پشتگوێ خستنانە كاردەكەنه سەر بازنەی فكری مرۆڤ و ئاسەوارەكەشی لەدرێژماوەدا دەبێته

هۆی گرێ كوێرەیەك، كەمرۆڤ لەبەرامبەریدا سڵ دەكاتەوه و توانای ڕووبەڕووبوونەوه و

ململانێی لەبەرامبەر كێشەكان و چارەسەركردنی گرفتەكانی نابێت.

بەو مانایەی كەباوەڕبەخۆبوون هەر لەسەرەتای ژیانەوه لەناو زەین و مێشكی مرۆڤدا پەڕپەڕ

دەكرێت و بواری گەشانەوه ناڕەخسێت و كاتیش بێ ئەوەی، كەبەخۆت بزانیت تێپەڕ دەبێت و

ژیان ئەو بایەخه گرنگانەی نابێ كەمرۆڤ پێویستی پێیەتی.

ئەزموونی كۆمەڵناسان و دەروونناسان و لێكۆڵەوەران نیشانی دەدات، كەبۆچوونه سەرەوەی

ڕادەی سەركەوتنی هەركۆمەڵێك، بارهێنانی دروست لەسەرەتای ژیانی مرۆڤ پێویسته و ئەمه

ئەركێكه كەدەكەوێته سەرشانی دایك و باوك و لەقۆناغی دووەمیشدا ئەوه مامۆستایانی دەرەوەی

ماڵن، كەڕەوتی ئەم ئەركه بەسەرئەنجام بگەیەنن. نابێ ئەوەش لەیاد بچێ كەگەشەو پێشكەوتنی

هەر نەتەوه و چینێك وەك لەسەرەتادا باسی لێوەكرا بەنده بەڕاده و ئاستی پێشكەوتوویی و

ئەمڕۆیی بوونی پەروەرده و فێركردنی ئەو نەتەوەیە هەرلەسەرەتای لەدایك بوونیەوه. گومان

لەوەدا نییه كەئەگەر بێت و لەشێوازی نوێی فێركردن و پەروەردە كەڵك وەربگیرێ، بێگومان

كۆمەڵگا، كۆمەڵگایەكی بێكێشه و پێشكەوتوو دەبێ. لەبەر ئەوەی، بارهێنانی دروست بەشێوازی

زانستی كلیلی كردنەوەی دەرگایه بەرەو ڕووی داهاتوودا و ئەو دەرگایەش ئاسۆیەكی ڕوونه

لەبەرامبەر بارهێنانی مرۆڤی هۆشیار و بەئەزموون. شێوەی پەروەرده و ڕاهێنانی سوننەتی

باوی نەماوه و نابێ ئەمڕۆ لەكۆمەڵدا پەیڕه و بكرێ، چونكه ئەگەر سیستهمی پەروەرده گۆڕانی

بەسەردا نەیەت كاریگەر نیگەتیڤی دەبێ لەسەر كۆمەڵگا و لەدرێژ ماوەدا خەسارێكی گەوره

لەمرۆڤی سەردەم دەدات.

كاتێك كەتاك دەكەوێته ژێر گوشاری دەروونی و باوردۆخی نالەباری ژیان، ئەگەر بێت و

زانیاری لەزانست و شێوەی بەكردەوه دەرهێنانی تواناییەكانی لەهەمبەر چارەسەركردنی كێشه و

ململانییەكانی ژیانی نەبێ و یان لەكاتی خۆیدا چارەسەریان نەكات، ئەوا بێگومان

لەدرێژماوەدا كارێگەری بەرچاو لەسەر جەسته و ڕۆحیدا بەجێ دێڵێ و كەسێكی بێ توانا و

لەخۆنامۆ باردێنێ، كەئەمه وەك خەسارێكی گەوره هەم لەسەر مرۆڤ و هەم لەسەر كۆمەڵگا

دێتەئەژمار.

مرۆڤ بەپێی سروشتی خۆی و بارودۆخی ئابووری و كولتووری لەوانەیه تاڕادەیەك تووشی لادان

بێت و بەكردەوه لەكردارەكانی خۆی لابدات.

ئەم شێوه لادانانه تەنیا تایبەت بەچین و توێژێكی تایبەت لەكۆمەڵ نین و بگره هەموو چین و

توێژەكانی ناو كۆمەڵ دەگرێتەوه. كەهەمووی ئەمانەش سەرچاوەگرتووه لەدیارده

كۆمەڵایەتییەكانی وەك تەڵاق، ڕووهێنان بەماددە سڕكەرەكان و هتدەوە...

بارهێنانی مرۆڤ و ڕاهێنانی لەسەر چۆنیەتی ژیان، كاتێك دەتوانێ وەڵامدەرەوەی

پێویستیەكانی كۆمەڵگا بێت، كەلەژێر ڕۆڵ و كاریگەری كۆمەڵناسی و دەروونناسانی كۆمەڵایەتی

و كولتووری بێت كەلەلایەن كەسانی بلیمەت و زانا و مامۆستایانی بەواقع خەمخۆر بەڕێوه

بچێت.

مرۆڤ بوونەوەرێكی سەیر و سەمەرەیه. توانای هەموو شتێكی هەیه و هەر مرۆڤێكیش لەزاتی

خۆیدا هەڵگری كۆمەڵێك خاڵی لاواز و بەهێزه كەلەهەر پێشهاتێكدا لەخۆی نیشانی دەدات،

ئەگەر ئەم خاڵه بەهێزانه لەژێر ڕۆڵ و كاریگەریدابن بێگومان، خاڵەلاوازەكانیش لەناوخۆیدا

دەتوێنێتەوه و دەیانكاته بڵقی سەرئاو.

لەوەها دۆخێكدایه كەوەرچەرخانێكی گرنگی فەرهەنگی بەسەر كۆمەڵگادا دێت و كۆمەڵ هەنگاو

بەهەنگاو بەره و گەشەسەندن دەڕوات و دەسەڵات و بەڕێوەبەری كۆمەڵ دەكەوێته ژێر چنگی

كۆمەڵێكی زۆر لەمرۆڤه بلیمەتەكان و خاوەن بیری پێشكەوتنخواز.

بێگومان لەوەها كۆمەڵێكیشدا تاك كەسێتی خۆی لەدەست نادات و زۆر بەرپرسانه هەنگاو بۆ

كۆمەڵگایەكی خاوەن ئەزموون هەڵدەگرێ و ڕێگاش بۆ نەوەكانی دوا ڕۆژی خۆی خۆش دەكات و

لەخۆنامۆبوونیش جێگای خۆی دەدات بەباوەڕبەخۆبوون و خەسارەكۆمەڵایەتییەكان باویان نامێنی

و مرۆڤ دەتوانێ تا ئاستی خۆشبەختی خۆی بەرەو لوتكەی ڕزگاری هەنگاو بنێ.

له‌ چاوه‌ی کامێڕاوه