هەڵوێستی دوو حزبی کۆمۆنیستی کریکاری عێراق و کوردستان

ئەم سەنەدە بۆ پلنۆم

هەڵوێستی دوو حزبی کۆمۆنیستی کریکاری عێراق و کوردستان

بەرامبەر دوو بالی حزبی حیکمەتیست ‌و پەیوەندیەکانمان

کێشمەکێشە ناوخۆییەکانی حیزبی حیکمەتیست بەهۆی لەژێرپێنانی سونەت‌و نەریتە حیزبیەکانی کۆمۆنیستی کرێکاری، سەرەڕای هەوڵی هەردوو حیزبی کۆمۆنیستی کرێکاریی عێراق‌و کوردستان‌ بۆ پاراستنی یەکپارچەیی حیزبی حیکمەتیست، پێش ئەوەی ناکۆکیە سیاسیەکان لە ئاستی کۆمەڵگادا رون ببنەوە، بە لێکترازانی پێشوەختی ئەو حیزبەو جیابوونەوەی بۆ دووحیزب کۆتایی هات.

بەوهۆیەوە کە کێشمەکێشی دوو باڵەکەی مەکتەبی سیاسی حیزبی حیکمەتیست هەوڵەکانی ئیمەیان بۆ پاراستنی یەکپارچەیی حیزب بە بنبەست گەیاند، هەروەها لەبەر ئەوەی کە هەریەکە لە دوو بلۆکەی ناو مەکتەبی سیاسی خۆی بە رابەری حزب دەزانی، سەرەتا ئێمە ناچاربووین پەیوەندی خۆمان لەگەڵ حیزبی حیکمەتیستدا رابگرین(هەڵبواسین)‌. دوای دوکەرتبونی حزبی حیکمەتیستیش، ئیتر ئیمە بە کردەوە لەگەل دوو حیزبی تازەدا بەرەوروو بووین کە بنەما و چوارچیوەی پەیوەندی پێشومان لەگەل حیزبی حیکمەتیستی یەکپارچەدا نەیدەتوانی يەكسەر بكريتەوە بە بنەما وچوارچێوەی پەیوەندی و مامەلەمان لەگەل ئەو دوو حیزبەدا.

ئەو سونەتە ناحیزبیانەو ئەو پێشێلکردنەی پرەنسیپ‌و نەریتە حیزبیەکانی کۆمۆنیزمی کرێکاری کە بەرهەمی نزیك بە دوو دەیە لە خەباتی حیزبی‌‌و جێخستنی سونەتە حیزبیەکان‌و هوشیاری سیاسی-رێکخراوەیی بزوتنەوەی کۆمۆنیزمی کرێکاری‌و مەنسوری حیکمەت بوو، هەروەها ئەو گورزە کوشندەیەی کە بەو ئینشقاقە نامەسئولانەیە لە کۆمۆنیزم بە گشتی‌و کۆمۆنیزمی کریکاری‌و جیگاو ریگای مەنسور حیکمەت بەتایبەتی درا، ئەزمونێکی تەڵخی لە مەیدانی حیزبیەتی کۆمۆنیستی کرێکاری لەمێژووی بزوتنەوەی کۆمۆنیستی‌و کرێکاریدا تۆمارکردو میراتێکی خراپی بۆ هەڵسوراوانی بزوتنەوەکە بەجێهێشت، بەم پێیەش پاشەوپاش گەرانەوەیەکی گەورەی لە حیزبیەتی کۆمۆنیستی بە تایبەت لە ئاستی کۆمەلگای ئیراندا پیکهینا.

رابەری هەردووحیزبی کۆمۆنیستی کرێکاری کوردستان‌و عێراق، بەرامبەر بەم پێشێلکردنه‌ی نەریت‌و پرەنسیپە حیزبیەکانی کۆمۆنیزمی کرێکاری وەستانەوەو بەرگریان لەو نەریتانه‌ و یەکپارچەیی حیزبی حیکمەتیست کرد. راوەستان لەسەر ئەم هەلویستە و سنووربةندي لە گەل ئەم ئينشقاقەو بزوينەر و ئامانجە سياسي وريكخراوەيەكانی بونە مایەی ئەوەی پەیوەندیەکانمان تا ئێستا لەگەل هەردولادا بە دابڕاوی بمێنێتەوە.

بەلام بەدەر لە ئیرادەی دوو حزبی کوردستان و عێراق، ئەو جیابونەوەیە بوو بە ئەمری واقع. دوای ئەم واقعە تالە، هەروەها بەدەر لەوەی کە هەریەک لەو حزبانە لە په‌یوه‌ند به‌ خەت‌و نەریتی سیاسیەوە چەندە لەگەل حزبی حیکمەتیستی پێشوو لێکچون یان جیاوازیان هەیە، لە رووی جیگاوریگاو سەنگی سیاسی‌و کۆمەلایەتیه‌وه‌، هەروەها لە رووی پراتیک‌و پیکهاتەی کۆمەڵایەتی و رابەریەوە، ئێمە لەگەل دوو حزبی تازەدا بەرەورووین. بیگومان مەسەلەی دامەزراندنی پەیوەندی سیاسی دۆستانەو هاوخەباتی لەگەڵ هەر یەک لەو دوو حیزبە نوێ‌یە، وەکو دوو حزبی کۆمونیستی کە خۆیان پابەند بە كومونيزم و خەت و نەريتی منصور حیکمت دەزانن‌و لە رووی فکری‌و سیاسیەوە نزیکایەتیان لەگەل دوو حزبی کۆمۆنیستی کریکاری عێراق وکوردستان هەیە، کاریکی پیویست‌و ئەرکیکی کۆمۆنیستیە لەپیناو ئامانجە کۆمۆنیستیەکان‌و بەهێزکردنی رۆلی کۆمۆنیزم لە ئیران‌و عێراق‌و ناوچەکەدا، هەروەها کارێکی پێویستە بۆ هاوفکری و بەهیزکردنی خەت ونەرێتی منصور حیکمت لە بزوتنەوەی کۆمۆنیستیدا. بەلام ئەم پەیوەندیە دەبێ لەسەر بنەمایەکی سیاسی‌و چوارچێوەیەکی رۆشن پیناسە بکریت.

بەپێی ئەوەی کە تا ئیستا دەرکەوتوەو نیشاندراوە، سەرباری هەر ناکۆکیەک کە لە هەسەنگاندنماندا بۆ ئەو جیابوونەوەیەو کارکردو نەریتی لایەنەکانی کێشەکە، کە لەگەل هەردوو لادا هەمانە، هەروەها بەدەر لە هەر جیاوازیەک کە لە رووی فکری‌و سیاسیەوە لە نیوانماندا پیکهاتبیت، ئیمە هیشتا بنەمای سیاسی‌و فکری بەهێز دەبینین بۆ ئەوەی لەگەل هەردوو حیزبی تازەدا پەیوەندی دۆستانەو هاوخەباتی بۆ بەهیزکردنی کۆمۆنیزم‌و خەباتی کۆمۆنیستی لە عێراق‌و ئێراندا ریکبخەینەوە. بەڵام لە ماوەی رابردودا و تا ئێستا چەند هۆکارێک ریگربون لەبەردەم ئەو پەیوەندیەدا. ریگری سەرەکی ئەوەیە کە هەردوو حزب بەیەک ناوەوە کار دەکەن‌و لەسەر ناوی حزبی حیکمەتیست شەڕێکیان بەڕێخستوە کە زیانی زۆری بە کۆمۆنیزم‌و حیکمەتیزم گەیاندوە. بونی دوو حزب بەیەک ناوەوە نەک تەنها هەر بۆ ئیمە بەلکو لەئاستی کۆمەلایەتیدا مایەی سەرگیژەیەو ریگرە لەبەردەم ئەوەی خەلک بە چاوێکی کراوەوە هەلبژاردنی سیاسی بکەن لە نێوان ئەحزابی سیاسی و سەرئەنجام تصویریکی نێگەتیڤی لەسەر کۆمۆنیزمی کرێکاری‌ بەدەستەوە داوە.

بەدەر لەوەی هەرلایەک چ فاکتیکی ریکخراوەیی و سیاسی بۆ لەسەر حەقبونی خۆی لەم شەڕەدا بەدەستەوە هەیە، ئەمە نەریتیکی بە تەواوی نامۆیە بە نەریتی حیزبی‌و سیاسی‌و مودیرنی حیکمەت‌و کۆمۆنیزم و مایەی زیان گەیاندنە بە کۆمۆنیزم، هەربۆیە ئیمە وەکو دوو حیزب نەک هەر بەشداری تیا ناکەین بەلکو لە دژی رادەوەستین.. جگە لەم مەسەلەیە پێرەویکردن لە شێوازی ناسیاسی و نامودیڕن لە بەرەوپێشبردنی کێشەی سیاسیدا، هەروەها دەستوەردانی ریکخراوەیی لە حزبەکانی ئێمەدا، رۆلیان هەبووە لەسەر دابڕاومانەوەی تا ئێستای پەیوەندیەکان.

ئێمە بەپێی پرەنسیپی کۆمۆنیستی ناتوانین مامەڵە لەگەل نەریتێکدا بکەین کە زیان به‌ کۆمۆنیزم ده‌گه‌یه‌نێت ‌و لە ئاستی کۆمەلایەتیدا بەرامبەر کۆمۆنیزم سەرەگیژە دروست دەکات و ریگا دەگریت لە هەلبژاردنی سیاسی هوشیارانەی جيني كريكار و خەلک. ئێمه‌ ئه‌وه‌ بە ئەرک‌و مەسئولیەتی هەردولا دەزانین کە هه‌نگاوی به‌ په‌له‌ هه‌ڵگرن بۆ چارەسەری ئەم کیشەیە و کۆتایهینان بەو بینەوبەرە زیانباره‌ لەسەر ناو و رابردوی حیزبی حیکمەتیست‌. هەرلایەک دەبێ لەسەر پێی خۆی راوەستێ‌و بەسیاسەت‌و پراتیکی ئێستای خۆیەوە بناسرێتەوە. پیمانوایە ئەگەر خەتی سیاسی‌و کۆمەلگا و هەلبژاردنی هوشیارانەی جيني كريكار وخەلک بة كشتي بنەما بێت، ناتوانرێ‌و نابێ لەپێناو هیچ بەرژەوەندیەکی تردا ئەوە تەحەمول بکرێت کە بەیەک ناوەوە دوو خیتابی سیاسی جیاواز بدرێت بە کۆمەلگا. نەریتی كومونيزمي كريكاري وخودي مەنسور حیکمەت ئەوەبوو کە لە دوو جیابونەوەی پێشوتردا ریگای نەدراوە لەسەر ناو شەڕ بکرێت‌و لە ئاستی کۆمەڵایەتیدا سەرەگیژە بەرامبەر کۆمۆنیزم پێکبێت، هەروەها ریگا خۆشکردن بۆ هەلبژاردنی سیاسی وهوشیارانەی خەلک نەریتیکی بەرجەستەی ئەم رەوتە بووە.

سەرەنجام؛ ئێمە خوازیاری ئەوەین کە هەردولا رێگریەکانی بەردەم دامەزراندنی پەیوەندی نێوانمان لابەرن تا بتوانین بەشێوەی رەسمی پەیوەندی نێوان حیزبەکانمان لە خزمەت بە ئامانجی کۆمۆنیستی و ئازادیدا دابمەزرێنین. تا ئەو کاتەش کە رێگریەکان هەڵدەگیرێن و په‌یوه‌ندیه‌کان به‌ ره‌سمی رێکده‌خرێنه‌وه‌، لە لایەنی ئێمەوە دەرگاکراوەیە بۆ دیدارو گفتوگۆ لەسەر پیناسەکردنی پەیوەندیەکان و ئەو کێشانەی لە ئاردان‌و چۆنیەتی لابردنی رێگریەکان‌‌و تەنانەت هاوکاریکردنی یەکتر لە حالەتی دیاریکراودا. هەر لێرەشەوە ئێمە پێشوازی لەهەرکام لەو دوو لایەنە دەکەین کە دەستپێشکەری دەکات لە هەنگاوهەلگرتن بۆ لابردنی رێگریەکان.

بەڵام دامەزراندنەوەی ئاستێکی بەرزتر لە پەیوەندی وەکو ئەحزابی یەک نەریتی سیاسی- کۆمەڵایەتی‌وهاوپەیمانیکردن وەک یەک رەوت لەگەل یەکتری، بەندە بەوەوە کە کۆبەندیەکی هاوبەش لەسەر دوو شەقه‌کردنی حزبی حیکمەتیست و هەڵەکان‌و زەمانەتەکانی دوبارە نەبونەوەیان پەیدا بکەین‌و هاوکات لیکدانەوەیەکی هاوبەش لەسەر هاوخەتی وهاوفکری نیوانمان پەیدا بکەین و بة عەمەلی ستراتيجيەت و تكتيكي كومونيستي جون يەكمان هەبيت لە بەرامبەر مەسلەكانی بزوتنەوەی كومونيستي و كريكاري.

حزبی کۆمۆنستی کرێکاری عێراق حزبی کۆمۆنستی کرێکاری کوردستان

 

له‌ چاوه‌ی کامێڕاوه